سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
690
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
هند ، جلد چهار ، ادب فارسى دوم ، ص 413 ، چاپ 1971 م كه در آن من دربارهء مقام ادبى عالى بحث مختصرى كردهام ؛ نزهة الخواطر ، 6 / 264 . نثار على ، سراى ميرى 1229 ه ق / 1813 م مولوى نثار على در قصبهء سراى مير ، اعظمگره زندگى مىكرد و در مدرسهء رمضان شاه ، عالم مباركپور ، درس مىداد ، وى جنگى كه بين هندو و مسلمان در سال 1813 م در مباركپور به وقوع پيوست ناظر بوده است . مولوى حسن على ، دربارهء مقام علمى و نيز سلحشورى او چنين مىگويد : در سه طرف حسينيه سايبانى بود كه در آنجا عالمى متبحر و فاضل بىمثال ، مولوى نثار على ، برادرزادهء شيخ جان على ، خوشنويسى و علوم عربى و فارسى را تدريس مىكرد و در همان حسينيه مىزيست . وى فردى دلير و جسور بود و تعداد بيست و پنج نفر از دشمنان و جنگجويان را به قتل رسانيد . وقتى كه مولوى نثار على آمادهء نبرد شد ، دشمنان به طرف او هجوم آوردند كه شمشيرش را بگيرند ولى او به دو نفر از مهاجمان چنان ضربتى وارد ساخت كه پاهايشان قطع شد ، اما مهاجمان كه تعداد آنها به ده نفر مىرسيد سرانجام او را به قتل رسانيدند و مولوى در حسينيهء رمضان شاه به خاك سپرده شد . قاضى اطهر به نقل از ملا رحمت على اسماعيلى مىنويسد كه : « ملا نثار على از مباركپور به نيت حج به طرف سورت حركت كرد و در آنجا مذهب اسماعيليه را پذيرفت ( اين موضوع مربوط به داعى مطلق ملا سيف الدّين عبد العلى درگذشته به سال 1224 ه ق بوده است ) اما مولوى نثار على در حسينيه سكونت داشته و در همان جا تدريس مىكرده است و اين خود ثابت مىكند كه او شيعه بوده و مذهب ديگرى نداشته است » . نوربخش ، سيد مير محمد 795 ه ق / 1392 م 868 ه ق / 1463 م عربى الاصل ، كاظمى النسل ، سيد عبد اللّه در قطيف متولد و در زادگاه خود بزرگ شد سپس از وطن خويش به قصد زيارت امام رضا عليه السّلام به مشهد رفت و چون آب و هواى خراسان مناسب حال وى بود در قاين اقامت گزيد و در آنجا خانه ساخت و ازدواج كرد . نام پدرزنش سيد